Λαδανια Menu.

• Η οικογένεια των Cistaceae (Κιστιδών)

Η οικογένεια των Cistaceae (Κιστιδών) περιλαμβάνει 7 γένη και 160 περίπου είδη, φυτά των παραμεσογείων χωρών και της Αμερικής από τα οποία αυτοφυές στην Ελλάδα είναι το γένος Cistus με 5 αυτοφυή είδη. Αυτά ζουν σε ξηρές περιοχές και καλύπτουν μεγάλες εκτάσεις οι οποίες ονομάζονται κιστώνες. Είναι φυτά ποώδη, θάμνοι πολύκλαδοι πάνω από ένα μέτρο ύψος, με φύλλα συνήθως κυματοειδή, απλά αδιαίρετα, αντίθετα η κατ' εναλλαγή με παράφυλλα, απλές τρίχες αστεροειδείς η σε δέσμες. Όλα τα είδη Cistus χαρακτηρίζονται σαν πυρόφυτα λόγω της ιδιότητας τους να διεγείρεται το φύτρωμα των σπερμάτων τους και να κατακυριεύουν εκτάσεις αμέσως μετά την πυρκαγιά. To φαινόμενο αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα σπέρματα τους καλύπτονται από μια αδιάβροχη μεμβράνη η οποία με την έκθεση τους σε υψηλές θερμοκρασίες της πυρκαγιάς, διαρρηγνύεται επιτρέποντας την απορρόφηση νερού και το φύτρωμα του σπόρου, ενώ χωρίς τη φωτιά η καταστροφή της μεμβράνης γίνεται με βραδύ ρυθμό με την επίδραση των μικροοργανισμών του εδάφους.
Έχουν άνθη είναι μεγάλα, λευκά, ρόδινο-μαβιά η ερυθρά, αρρενοθήλεα, ακτινωτά με τρία η και περισσότερα σέπαλα, πέντε η σπανίως τρία πέταλα, τα οποία γρήγορα αποσπώνται και δίνουν την εντύπωση απετάλων ανθέων. Οι στήμονες είναι πολλοί και φύονται από την ανθοδόχη. Καρπός, κάψα.
Τα αυτοφυή Ελληνικά είδη είναι :
Cistus creticus subsp. creticus L. or Cistus Incanus subsp. creticus

Cistus creticus subsp. eriocephalus L.

Cistus parviflorus L.

Cistus parviflorus L.

Cistus monspeliensis L.

Cistus monspeliensis L.

Cistus salviifolius L.

Cistus salviifolius L.

• Λαδανια (αλάδανος, κίστο, ήμερο κιστάρι, ήμερη κουνουκλιά, λουβιδιά, αγκίσαρος): Cistus incanus ssp. creticus (Cistus creticus).

Το φυτό Cistus creticus spp. Creticus (Κίστος ο Κρητικός), είναι ενδημικό του ελληνικού χώρου, που φύεται σε πολλά μέρη της Ελλάδας αλλά κυρίως στην Κρήτη όπου ανθεί από Μάρτιο - Ιούνιο. Η ρίζα του είναι πολύ σκληρή, ξυλώδης, λευκή εσωτερικά, κοκκινωπή εξωτερικά, με πολλά τριχοειδή ριζίδια. Οι βλαστοί του είναι τραχείς, διηρημένοι σε πολλούς κοκκινοπούς κλώνους οι πιο τρυφεροί από τους οποίους είναι τριχωτοί με χρώμα λευκοπράσινο. Τα φύλλα του φυτού είναι αντίθετα, ωολογχοειδή με κυματώδη κράσπεδα, τριχωτά, νευρώδη στην άνω επιφάνεια και γυρισμένα προς την βάση με χρώμα βαθυπράσινο. Τα άνθη είναι πορφυρά όμορφα σαν ρόδα φύονται δε στις κορυφές των τρυφερών κλώνων. Η στεφάνη του άνθους έχει πέντε πέταλα στρογγυλά, πλατιά και μακριά. Ο κάλυκας των ανθέων είναι διηρημένος σε πέντε ωοειδή σέπαλα καλυπτόμενα από μακριές αστεροειδείς τρίχες. Ο καρπός είναι ωοειδής κάψα, σκληρή, μελανή, γεμάτη από κόκκινα σπέρματα.

Cistus creticus subsp. creticus L.

Γιατί?

Ο λόγος  που το φυτό Cistus Creticus δίνει είναι ότι το φυτό αυτό προσαρμόζει τα φύλα του στις κλιματολογικές συνθήκες. Μάλιστα και όταν αλλάζουν οι εποχές από χειμώνα καλοκαίρι το φυτό ρίχνει τα φύλλα και βγάζει καινούργια.

Χειμερινά φύλλα : είναι πολύ φαρδιά και λεπτά και δεν συλλέγετε το λαδανο.

Καλοκαιρινά φύλα :   είναι πολύ πιο στενά και πολύ πιο χοντρά  είναι γεμάτα αδένες και δίνουν το λαδανο.

Αν σε μια περιοχή επικρατεί περισσότερο ξηρασία τα φύλα της λαδανιάς είναι μικρότερα και δεν έχουν την δυνατότητα να δώσουν το λαδανο.

Αν πάλι σε μια περιοχή επικρατεί περισσότερο υγρασία τα φύλα της λαδανιας  είναι πιο πλατιά.

Αν υπήρχαν οι κλιματολογικές συνθήκες σε άλλες περιοχές την  ανατολικής Μεσόγειου τώρα υπάρχουν ΜΟΝΟ στην ευρύτερη περιοχή του χωριού Σίσες στην Βόρεια Κρήτη.

Μουσείο αρωμάτων - λαβδάνου Menu

Το λαδανο και τα αρώματα έχουν παράλληλη ιστορία.

 Ιστορία των αρωμάτων. 

Συνοπτικά η Ιστορία των αρωμάτων και πολιτισμοί που την διαμόρφωσαν. Ένα μεγάλο μέρος της αρχαίας ιστορίας του αρώματος καλύπτεται από μυστήριο. Οι ανθρωπολόγοι υποθέτουν ότι οι πρωτόγονη αρωματοποιία ξεκίνησε με την καύση κόμμι και ρητινών για θυμίαμα.

 Αρχαία Μεσοποτάμια. 

Η τέχνη της δημιουργίας αρωμάτων φαίνεται να ξεκίνησε από τη Μεσοποταμία και την Αρχαία Αίγυπτο. Ο πρώτος αρωματοποιός που καταγράφεται στην ιστορία, εμφανίζεται την δεύτερη π.Χ. χιλιετία, ήταν από την Μεσοποταμία και μάλλον γυναίκα με το όνομα Ταππούτι.

Αρχαία Αίγυπτος. 

Για τους αρχαίους Αιγυπτίους ήταν πολύ σημαντικό να μυρίζουν όμορφα, επειδή η δυσοσμία του σώματος ήταν ένδειξη αμαρτίας.

 Βίβλος.

Η Παλαιά Διαθήκη περιγράφει μια ομάδα από Ισμαηλίτες (Άραβες) από την Gilead που μετέφεραν μπαχαρικά, βάλσαμο και μύρο,(λαδανο) με προορισμό την Αίγυπτο. Οι αρχαίοι Εβραίοι χρησιμοποιούσαν το άρωμα για να καθαγιάσουν ναούς, βωμούς, κεριά και ιερείς. Το βιβλίο της Εξόδου (περίπου το 1200 π.Χ.) περιέχει τη συνταγή για το άγιο λάδι που δόθηκε στον Μωυσή για τη μύηση των ιερέων: μύρο, κανέλα και καλαμι, αναμεμειγμένα με ελαιόλαδο. Παρά το γεγονός ότι ο Μωυσής θέσπισε αυστηρή τιμωρία για όσους είχαν ιερά λάδια και θυμίαμα για κοσμική χρήση, όλα τα αρωματικά δεν περιορίστηκαν σε θρησκευτική χρήση όπως μαθαίνουμε από βιβλία και τραγούδια. Λιβάνι και μύρο έφεραν στο νεογέννητο Χριστό και ήταν πιο πολύτιμο από το δώρο του χρυσού (Κάποιοι μελετητές της Νέας Διαθήκης εικάζουν ότι οι τρεις σοφοί άνθρωποι μπορεί να έχουν μεταφέρει όχι χρυσό αλλά αρωματικό αμπέρι χρυσού χρώματος).

Κύπρος.

Η Κύπρος είναι μια περιοχή που έχει συνδεθεί με τα αρώματα. Η μονή περιοχή που έχει δώσει το όνομα της σε μια ομάδα αρωμάτων.

 Αρχαίοι Έλληνες . 

Στην αρχαία Ελλάδα το άρωμα συνδέθηκε με τη θρησκεία. Πολλά κείμενα κάνουν λόγο για την ευωδιά που άφηναν πίσω τους οι θεοί όταν εμφανίζονταν. Στην Οδύσσεια, ο Όμηρος αναφέρει την πρακτική της επάλειψης των νεκρών με αιθέρια έλαια. Στους γάμους, οι ακόλουθες της νύφης φορούσαν κορόνες φτιαγμένες από υάκινθους.

Ρωμαίοι. 

Στην αρχαία Ρώμη μυρωδιές αναδίδονταν από κάθε ναό και σπίτι. Στα αρωματικά λουτρά βύθιζαν το σώμα τους σε ευωδιαστό νερό από αιθέρια έλαια. Το 54 μ.Χ. ο Νέρωνας ξόδεψε το αμύθητο για την εποχή ποσό των 100.000 σημερινών δολαρίων μόνο και μόνο για να αρωματίσει ένα πάρτι. Τα αρωματικά βότανα καλύπτουν ένα μεγάλο τμήμα στο έργο του Διοσκουρίδη.

 Ισλάμ. 

Η εξάπλωση του Ισλάμ βοήθησε να διευρύνθει η εκτίμηση και η γνώση του αρώματος. Ο Μωάμεθ (6ο - 7ο αι.) λέγεται ότι αγαπούσε τα παιδιά, τις γυναίκες και το άρωμα πάνω απ 'όλα. Ο Μωάμεθ διακήρυττε ότι «το μπάνιο και η χρήση αρωμάτων είναι υποχρεωτικά κάθε Παρασκευή για όλους τους άντρες» και υποσχόταν ότι ο Κήπος του Παραδείσου θα ευωδιάζει από τα πιο εξωτικά αρώματα του κόσμου.

Σταυροφόροι

Το 13ο και 14ο αιώνα η Ιταλία μονοπωλούσε το εμπόριο στην Ανατολή που εδραιώθηκε κατά τη διάρκεια των Σταυροφοριών. Οι συντεχνίες, τα παντοπωλεία, οι φαρμακοποιοί και οι αρωματοποιοί έλεγχαν την εισαγωγή τεράστιων ποσοτήτων μπαχαρικών που χρησιμοποιούνταν για την απολύμανση πόλεων ενάντια στη μάστιγα της πανούκλας και άλλων ασθενειών.

Αναγέννηση. 

Στην Ευρώπη η αρωματοποιία διαδόθηκε στις αρχές του 14 αιώνα και αυτό σε ένα μεγάλο βαθμό οφείλεται στην ανάπτυξή της από τον μουσουλμανικό κόσμο. Κατά τα χρόνια της Αναγέννησης παρατηρείται μια εξαιρετική ανάπτυξη της αρωματοποιίας. Η ιταλική επιρροή σάρωσε τη Γαλλία κι ενισχύθηκε ακόμα περισσότερο από το γάμο της Αικατερίνης των Μεδίκων με τον πρίγκηπα της Γαλλίας Henri II. Μαζί της πορεύονταν ο αλχημιστής της αλλά και ο αρωματοποιός της κι έστησαν την επιχείρησή τους στο Παρίσι. Η σύγχρονη ιστορία του αρώματος εστιάζεται κυρίως στη Γαλλία, αφού τα πιο πολύτιμα ιαματικά βότανα και αρώματα της εποχής εντοπίζονται στον γαλλικό Νότο, στο Μονπελιέ και στην Γκρας της Προβηγκίας. Ειδικά στην Γκρας καλλιεργούσαν μετά μανίας βιολέτες, λεβάντα, γιασεμιά, γαρύφαλλα και τριαντάφυλλα. Μέχρι σήμερα παραμένει αδιαφιλονίκητη πρωτεύουσα του αρώματος, αφού απασχολεί 2.000 άτομα και ο ετήσιος τζίρος της ανέρχεται σε 600 εκατομμύρια δολάρια - αντιπροσωπεύει το 6 % της παγκόσμιας αγοράς. Οι πόλεις Μονπελιέ και Γκρας, επηρεασμένες έντονα από τη γειτονική Γένοβα, παρήγαγαν ήδη εδώ και καιρό τα αρωματικά γάντια που βρίσκονταν υψηλά στις προτιμήσεις της ελίτ. (Τα γάντια ήταν πιο συχνά αρωματισμένα με νερολί, ή με μυρωδιές ζώων, όπως αμπάρου και μοσχογαλής. Όμως αυτό πάντα δεν ήταν εκτιμητέο καθώς αναφέρεται η περίπτωση ενός δραματουργού του 17ου αιώνα του Philip Massinger ο οποίος παραπονέθηκε: «Κυρία, θα ήθελα να σας φιλήσω το χέρι σας αλλά αυτά τα γάντια και η μοσχογαλή με αρρωσταίνουν"). Αυτές οι πόλεις πήραν το προβάδισμα καθώς αυξανόταν το εμπόριο άρωματος και η Γαλλία άρχισε να υπερισχύει έναντι της Ιταλίας.

 Ο σύγχρονος κόσμος 

Τον 19ο αιώνα δύο σημαντικές αλλαγές συνέβησαν στον δυτικό κόσμο των αρωμάτων. Το 1867 στη Διεθνή Έκθεση στο Παρίσι παρουσιάζονται τα αρώματα και τα σαπούνια σε ξεχωριστό τμήμα, εκτός από το τμήμα φαρμακείου, δημιουργώντας έτσι μια ανεξάρτητη εμπορική αρένα για "καλλυντικά". Ακόμη πιο σημαντική ήταν η παραγωγή του πρώτου συνθετικού αρώματος το 1868, της κουμαρίνης (η οποία μυρίζει σαν φρεσκοκουρεμένο σανό). Ακολούθησαν 20 χρόνια αργότερα τα συνθετικά αρώματα από μόσχο, βανίλια και βιολέτα. Το πατσουλί παρήκμασε και στο προσκήνιο έλαμψε η ντελικάτη βανίλια. Η εξέλιξη των τεχνικών έφερε μια πραγματικά οσφρητική επανάσταση.Στις αρχές του 20oυ αιώνα το άρωμα έγινε προϊόν πολυτελείας, απέκτησε διάφορα ονόματα και μπουκάλια. Αυτό το χρωστά στον Κορσικανό Φρανσουά Κοτί, ο οποίος ένωσε το ταλέντο του με τον σχεδιαστή Ζακ Λαλίκ. Στο αρωματοπωλείο του στο Παρίσι, ένα μπουκάλι με σχέδιο του Λαλίκ που περιείχε άρωμα τριαντάφυλλο, έπεσε στο πάτωμα. Όσοι μπήκαν στο κατάστημα μέθυσαν από την ευωδιά. Έτσι μέσα σε μία ημέρα ο Κοτί έγινε πλούσιος και διάσημος, αφού πούλησε πεντακόσια μπουκάλια. Ξανά ο Κοτί άνοιξε τον δρόμο για τη σύγχρονη βιομηχανία αρωμάτων.

• Μουσεία αρωμάτων αν το Κόσμο.

1. Ισπανία Μαδρίτη
2. Γάλλια Παρίσι
3.  Γκρας στη νότια Γαλλία

Πολιτισμοί - Λαδανία Menu

Η γύρη από το φυτό Cistus Creticus (Λαδανία) έχει βρεθεί στην Ιερή Συνδονη του Τορίνο.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΛΑΔΑΝΟ Menu

Όλες οι Ιστορικές αναφορές αφορούν το Κισθο τον Κρητικο (Cistus Creticus ή Cistus Incanus ή Cistus Villosus) τον Κισθο με το ροζ λουλούδι καθώς  και τους τρόπους συλλογής:
i) με την χρήση ενός  ενός ειδικού εργαλείου με δερμάτινες λωρίδες
ii) από τα γενιά των τράγων. 

Η συλλογή του Λάδανου εξαρτάτε:

1. το υπέδαφος
2. το μικρο κλήμα.

Προφανώς στο παρελθόν με διαφορετικές κλιματολογικές συνθήκες η συλλογή ήταν δυνατή και σε αλλά σημεία.

1).Βόρεια Αφρική 
     a)Αρχαία Μεσοποταμία.

        Η ρίζα της λέξης λάβδανο «labdanum»

     b).Αρχαία Αιγυπτος 
         i)Λαδανο: Η αρχή του μεγαλύτερου πολιτισμού του Αρχαίου κόσμου (Νεολιθική εποχή).
         ii)Τα βασιλικά σύμβολα της αρχαίας Αιγύπτου.

         iii)Η ψεύτικη γενειάδα των Φαραώ.

         vi) Ταρίχευση.

Τελευταία αναφορά.

Ο Διοσκουρίδης αναφέρει για το λιβυκό λάβδανο, η πιο πιθανή περιοχή για την συλλογή αυτού το λάβδανου, να είναι η βόρεια Αφρική.

2).Η κοιλάδα της Γαλαάδ στην σημερινή Ιορδανία.
    a).Βιβλος 

Το καραβάνι το όποιο πήγαινε από την Γαλααδ προς την Αίγυπτο και πούλησαν το Ιωσήφ τα αδέλφια του, ήταν φορτωμένο με λάβδανο από το φυτό Cistus Creticus (ο Cistus με το ροζ λουλούδι). Το μονό είδος μαζί με το Cistus salvifolius  που φύονται στην Μέση Ανατολή. Ο Cistus salvifolius έχει λεύκα άνθη και δεν δίνει ρητίνη (λάβδανο).

        i) Τα Φαρμακευτικά Φυτά Της Βίβλου.
        ii).Βάλσαμο της Γαλαάδ (Gilead) ή βάλσαμο Gilead. 
        iii)Γένεσις

    b)Καινή Διαθήκη
       i)Ένα από τα τρία δώρα των Μάγων της Βηθλεέμ.
Η σμύρνα αποτελείτο κατά μεγάλο ποσοστό από λάβδανο από το φυτό Cistus Incanus creticus.Το μονό είδος cistus που ευδοκιμεί στην Μέση Ανατολή, μαζί με το Cistus salvifolius (έχει λευκά άνθη και δεν δίνει λάβδανο).


       ii)Μετά την Σταύρωση.
Οι Εβραίοι συνήθιζα να αλείφουν το σώμα των σταυρομάνων με αρώματα. Μέσα σε αυτά ήταν και το λάβδανο.

     Τελευταία αναφορά.

Ο Διοσκουρίδης αναφέρει για το αραβικό λάβδανο, η πιο πιθανή περιοχή για την συλλογή αυτού το λάβδανου, να είναι η κοιλάδα της Γαλαάδ στην σημερινή Ιορδανία.

3). Κύπρος
Η πιο όμορφη ιστορία για την Κύπρο (Λαδανο=Κύπριο = άρωμα )!!

Το λάβδανο ταυτίζεται με τον όρο Κύπριο (Chypre στα γαλλικά), με συνεπεία η Κύπρος να είναι το μονό μέρος που έχει δώσει το όνομα της σε μια ομάδα αρωμάτων (Chypre Perfume).

Ιστορία των Κυπριών αρωμάτων(Chypre perfume).
Κύπρο(Chypre)-> Ρωμαίοι -> Σταυροφόροι -> Δυτική Ευρώπη ->Chypre Coty ->Chypre Perfume.

Απαντητική επιστολή από : Δασαρχείο Κύπρου:

Τελευταία αναφορά.

Από το βιβλίο Λεξικό Φυτολογικό, 1914

Με την αλλαγή των κλιματολογικών συνθηκών, η συλλογή της ρητίνης λάβδανου σταμάτησε στις περιοχές αυτές .

4).Κρήτη (το μονό σημείο στο όποιο είναι δυνατή η συλλογή του λαδανου στις μέρες μας, στα υπόλοιπα έχει σταματήσει).  

 Η Μινωική Κρήτη 

Οι Μινωιτές γνώριζαν το λάδανο. 

Δύο μυστηριώδη αρωματικά φυτά της αρχαίας Κρήτης To PO-NI-KI-JO και η THEANGELIS


Αναφορές για την Κρήτη.

i).Pierre Belon στην Κρητη (Μπελόν, 1517-1564)


ii).Ενετοι. Μια εικόνα της αγροτικής παραγωγής - Φραντζέσκο Μοροζίνι - 1629

Ο Φραγκίσκου Μοριζίνι παρουσιάζει το λαδανο ένα από τα σημαντικά  προϊόντα τις αγροτικής παραγωγής της Κρήτης 

iii).Joseph Pitton de Tournefort 1700-1702.

Ο Τουρνεφόρ χρησιμοποιεί το επιστημονικό όνομα για την λαδανιά Cistus ladanifera, cretica, τώρα το χρησιμοποιούν οι Ισπανοί ,???

5)Η γόμα από την δυτική Μεσόγειο (Ισπανία).

Από το Βιβλίο Λεξικό Φυτολογικό, 1914 φαίνεται η Ισπανία να παράγει την γόμα σε μικρά ποσά αλλά η προπαγάνδα της είναι ειδή οργανωμένη!!!

«Σήμερον το λάδανον συγκομίζεται, άλλ' εις μικρά μόνον ποσά, έν Ισπανία (έκ Κ. τοΰ λαδανοφόρου— C. ladaniferus).»

ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ MENU

A).ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΘΝΟΦΑΡΜΑΚΟΛΟΓΙΑΣ

Η Εθνική Εταιρία Εθνοκοφαρμακολογιας έχει πραγματοποιήσει μια σειρά από σεμινάρια για τα σημαντικότερα βότανα της Πατρίδα μας. Το 1996 πραγματοποίησε στο Μπαλί Ρέθυμνου για το Λάδανο.

http://www.iama.gr/ethno
Πρακτικά Διήμερου Εκπαιδευτικού Σεμιναρίου: «Το Κρητικό Λάδανο» Κρήτη, 13 - 14 Ιουλίου 1996 στο Μπαλί Ρεθύμνου.

Πρακτικά Διήμερου Εκπαιδευτικού Σεμιναρίου: «Το Κρητικό Λάδανο» Κρήτη, 13 - 14 Ιουλίου 1996

1. "Βοτανική περιγραφή του φυτού cistus creticus L." (Δεμέτζος, Κων/νος, Επικ. Καθηγητής Φαρμακογνωσίας Πανεπιστημίου Αθηνών)
2. "Απομόνωση και χαρακτηρισμός συστατικών των φαρμακευτικών φυτών της Kρήτης Cistυs creticυs subsp. creticυs L.” (Χ. Ε. Κατερινόπουλος, Α. Κουβαράκης, Ν. Ζωάκης, Ν. Στρατηγάκης ).
3. “"Η Χημική Σύσταση και η Φαρμακολογική δράση της ρητίνης Λάδανο"” (Δεμέτζος, Κων/νος , Ph.d, Επικ. Καθηγητής Φαρμακογνωσίας Πανεπιστήμιου Αθηνών).
4. “"Οικοφυσιολογiκες Παρατηρήσεις στο φυτό cistus creticus L.” (Οικονομάκης Κ. Δ., Αναπλ. Ερευνητής ΕΘ.Ι.ΑΓ.Ε).
5. “"Χρήσεις του Λάδανου στην Κοσμητολογία” (Κουτσιάνας Νικόλαος, Φαρμακοποιός - Δ/νων Σύμβουλος APIVITΑ).

B).Το πρόγραμμα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Δημοτικό Σχολείο Σισών. 2005. 

3/θεσιο Δημοτικό Σχολείο Σισων.

Επίσης το 3/θεσιο Δημοτικό Σχολείο Σισων διοργάνωσε μια περιβαλλοντική εργασία με θέμα «Όταν γυρίζει ο αλάδανος τα΄ αχτένιστο κεφάλι του».

"...Το «αλαδάνισµα» είναι µια επίπονη, πολύωρη και δύσκολη διαδικασία. Ο «αλαδανάρης» πρέπει να είναι για πολλές ώρες στον ήλιο σηκώνοντας το αργαστήρι και χαιδεύοντας το φυτό. Το µικρότερο σε βάρος αργαστήρι είναι 3 κιλά. Οι λουρίδες του σήµερα είναι από λάστιχο. Η µέρα που θα επιλεχθεί για αλαδάνισµα θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα ζεστή για να ιδρώσει το φυτό και να εκκρίνει το ρετσίνι στις λουρίδες του αργαστηριού. Έπειτα, αφού γεµίσουν το αργαστήρι τους, το απλώνουν πάνω σε ένα τσουβάλι και µε ένα ειδικό εργαλείο, το «ξυστρί», ξύνουν τις λουρίδες του και συλλέγουν το λάδανο. Υψηλή θερµοκρασία απαιτείται και για το ξύσιµο του αργαστηριού...

ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ∆ΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ

...Οι λουρίδες του αργαστηριού δεν πληγώνουν τις αλαδανιές και δεν τις καταστρέφουν γιατί δεν τις χτυπούν αλλά τις χαιδεύουν. Οι αλαδανιές κινδυνεύουν από την οικοπεδοποίηση, την καλλιέργεια ελιών και την υπερβόσκηση. Σύµφωνα µε τον κύριο Οικονοµάκη τα φύλλα της αλαδανιάς αλλάζουν µορφή µετά τη χρήση τους ως τροφή κατσικοπροβάτων. Τη διαφοροποίηση αυτή τη διαπιστώσαµε και εµείς µετά από τα λεγόµενα αυτά...."

Περισσότερα:
dim-sison.reth.sch.gr/environmental/environmental.htm - 2k - Συμπληρωματικό αποτέλεσμα -

http://81.186.166.197/sppe/sppe2/sppe/PDFs/1291-1297_sppe.pdf

Η αφίσσα:
http://photos1.blogger.com/blogger2/5494/617790551582895/1600/afissa1.jpg

SITE:
http://dim-sison.reth.sch.gr